Open KVK

Print
Auteur: 
Lex Slaghuis

Bijna drie jaar geleden, toen Hack de Overheid nog maar een hersenkronkel was van vier personen, kwamen er zo’n tachtig ontwikkelaars af op ons eerste event om met overheidsinformatie aan de slag te gaan. Een van die personen was Stefan de Konink. Hij wist informatie van kvk.nl te kopiëren en in een database te laden. Een eenvoudig zoekformulier maakte deze informatie toegankelijk – en tot verbazing van vele aanwezigen lukte hem dit alles binnen één dag.

Stefan de Konink ging hierna verder met de ontwikkeling van zijn website openkvk.nl. Hij laadde alle informatie in van de Kamer van Koophandel die op internet vrij beschikbaar was. Zijn scraper paste hij aan om regelmatig updates op te halen en de zoekfunctie werd verfijnd om niet alleen op bedrijfsnaam, maar ook op straatnaam of postcode te kunnen zoeken. Al snel had hij een trouwe schare van gebruikers die zijn snelle en flexibele systeem waardeerden.

openkvk: van eendagsvlieg tot gratis autoriteit
In de jaren erop was De Konink niet meer te stoppen. Hij bouwde een API zodat andere partijen zijn data konden hergebruiken als open data. Zo was er een software-aanbieder die openkvk.nl koppelde om de invoer van bedrijfsinformatie in een callcenter te versnellen, en een bedrijf dat een openkvk-versie voor Iphone en Android-telefoons maakte. Onderzoekers in Groningen gebruikten het om extra informatie over innovatieve bedrijven te verkrijgen. Verder maakt openkvk gebruik van het faillissementenregister (bron: faillissementen.com) en het ANBI-register (Belastingdienst). Openkvk.nl is een succes, want inmiddels beantwoordt de site zo’n 300.000 vragen per maand.

Scraper, api en d-u-n-s
Een scraper is een programma dat een website bezoekt en informatie hiervan kopieert. Deze informatie wordt dan veelal gestructureerd opgeslagen in een database, zodat deze vervolgens makkelijk voor een toepassing is te hergebruiken. Scraping is bij commerciële websites veelal verboden vanwege het Europese databankrecht, maar als het publieke informatie betreft is het (uiteraard) wel toegestaan. Commerciële partijen laten scraping veelal zwijgend toe; zo kunnen Google en andere zoekmachines het web toegankelijk maken.
Een API (Application Programming Interface) is een koppelvlak van een digitale service. Zo hebben Facebook, Google, Youtube, Twitter en Flickr API’s, om informatie en functies uit het platform op andere systemen te hergebruiken. API’s maken bijvoorbeeld mobiele versies van Twitter en Facebook mogelijk, maar worden ook ingezet voor automatisch hergebruik van foto’s (Flickr) op andere websites. Moderne API’s zijn webgebaseerd, en daarmee door ontwikkelaars zeer eenvoudig te gebruiken.
D-U-N-S staat voor Data Universal Numbering System, en is ontwikkeld door Dun & Bradstreet. Het gaat om een uniek negencijferig identificatienummer, gegeven aan meer dan 204 miljoen bedrijven over de hele wereld. Intussen is het wereldwijd een standaard geworden, onder meer gebruikt door de Europese Commissie, de Verenigde Naties en in de Verenigde Staten.

Contacten buitenland en kvk
Openkvk.nl is niet uniek in zijn soort. Chris Taggart begon in Engeland OpenCorporates, met het doel om een alternatief voor het commerciële D-U-N-S-nummer te bieden. Zijn database bevat inmiddels meer dan 30 miljoen bedrijven in tientallen verschillende landen. Zijn platform wordt door de Britse Belastingdienst gebruikt om bedrijfsinformatie op de eilanden New Jersey en Man op te zoeken. En hij wilde natuurlijk graag ook Nederland toevoegen aan zijn collectie. Maar De Konink houdt als ondernemer niet van ongewenste post, dus gaf hij alles aan ‘opencorporates.nl’, behalve de adressen. Gebruikers van zijn API kunnen ook niet in bulk adressen uitlezen. Een monitor houdt in de gaten of het systeem niet oneigenlijk gebruikt wordt.
Inmiddels toonde de Kamer van Koophandel interesse in openkvk.nl en wilde de site overnemen. De Konink was bereid dit gratis te regelen, mits de KvK de gegevens continu zou onderhouden. Maar de politiek had intussen besloten dat de KvK de jaarlijkse bijdrage moest afschaffen en de organisatie moest reorganiseren. Hierdoor moest de KvK afzien van de overname van openkvk: een gemiste kans, want de overdracht zou niets gekost hebben, alleen een handtekening.

De toekomst
Dus hoe ziet de toekomst van openkvk er nu uit? Openkvk zou met volledige KvK-informatie die constant up-to-date wordt gehouden nog veel bruikbaarder worden, met wellicht miljoenen vragen per maand. Daarentegen zou de bouw van een eigen webservice door de Kamer van Koophandel erg veel kosten en jaren vergen om te voltooien.
Kortom, open data kunnen de wijze waarop het Nederlandse bedrijfsleven aan zijn informatie komt, grondig veranderen. Nu moeten we de beleidsmakers nog zo ver krijgen dat ze die kansen goed benutten.

Lex Slaghuis, organisator Hack de Overheid, oprichter/eigenaar wikiwise

Praktijkthema's: