Toegevoegde waarde van Open Standaarden
In dat kader verscheen onlangs De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie.1 Het aardige van deze publicatie is dat de voordelen van open standaarden worden geprojecteerd op EGEM’s plateauaanpak elektronische dienstverlening die is afgeleid van het INK-model. In elke fase van organisatieontwikkeling zijn de voordelen van open standaarden verschillend; in het algemeen gesteld: de voordelen nemen toe naarmate een hoger plateau van ontwikkeling wordt bereikt. Omgekeerd geldt ook, dat om een hoger niveau van ontwikkeling te bereiken, in hogere mate open standaarden moeten worden toegepast.
Er worden vijf plateaus onderscheiden naar de gerichtheid van de activiteiten van de organisatie: op plateau 1 zijn die gericht op taken, op plateau 2 op producten, op plateau 3 op doelen, op plateau 4 op mensen en op plateau 5 op de samenleving. Hoe hoger het niveau, hoe geringer de verkokering en hoe groter de ‘interoperabiliteit’ tussen verschillende systemen moet zijn. Op de plateaus 1 en 2 speelt dat nog nauwelijks, maar vanaf plateau 3 wordt ‘interoperabiliteit’ – en worden daarmee open standaarden – steeds meer een randvoorwaarde. Dat geldt voor de standaarden die wettelijk verplicht zijn: ODF, de Webrichtlijnen en de Wet modernisering GBA.
De NOiV-publicatie schetst leverancier-onafhankelijkheid als hét grote voordeel van open standaarden. Voor de koppeling met systemen van andere leveranciers zijn geen kostbare maatwerkkoppelingen nodig. In de praktijk van gemeenten die de sprong van plateau 1 of 2, naar plateau 3 aan het maken zijn, blijken de open standaarden vaak toch nog ruimte open te laten die met extra te betalen maatwerk moet worden gevuld. Het voordeel van open standaarden is pas echt bereikt als leveranciers die zeggen dat hun producten voldoen aan open standaards, geen maatwerk-koppelingen nodig hebben of dat in elk geval niet in rekening brengen.
1 http://www.noiv.nl/files/toegevoegde_waarde_open_standaarden.pdf
e-Docmanager
Directe relevante ondersteuning DIV-ers, archiefbeheerders, infospecialisten en ICT-ers Meer informatie Word abonnee ›
Topvacatures
Gratis nieuwsbrief
Tweewekelijks actuele informatie
en het laatste nieuws in uw mailbox.

![]()
- Actuele artikelen over dienstverlening
- Blogs van deskundigen
- En nog veel meer




Reacties (1)
Een notitie met een aantal, voor mij in ieder geval, hele verrassende conclusies. Als voorbeeld onderstaande tekst uit de notitie:
"Het gebruik van ODF als document uitwisselingsformaat is verplicht voor alle gemeenten. Het plateau waarop een gemeente zich bevindt bepaalt op welke wijze ODF geïmplementeerd word.
- Gemeenten die zich op de eerste twee plateaus bevinden zullen veelal gebruik maken van een converter om binnenkomende documenten te vertalen van ODF naar het intern gehanteerde formaat met als doel om compliant te zijn.
- Organisaties op plateau 2 hebben daarbij vaak al een proces ingericht hoe moet worden omgegaan met documenten die in ODF binnenkomen.
- Organisaties op plateau 3 richten een proces in voor document management en archivering. Hierbij wordt een keuze gemaakt uit een formaat die door de leveranciers van de gesloten softwaresuites wordt aangeboden, of uit het ODF formaat. Indien wordt gekozen voor het ODF formaat dan worden ook de backoffce systemen geschikt gemaakt voor ondersteuning van ODF.
- Op plateau 4 wordt het interessant om ODF ook als intern formaat te hanteren. De toegenomen samenwerking met ketenpartners zorgt ervoor dat de business case van het converteren van inkomende en uitgaande documenten negatief wordt."
Hier staan nogal wat zaken in die mij verbazen.
- Aangezien er nog geen gemeentes zijn die op niveau 4 zitten ("De meeste gemeenten bevinden zich in 2009 nog op de eerste twee plateaus. Enkele gemeenten bevinden zich op plateau 3") is het dus ook nog niet interessant om binnen gemeentes ODF als intern formaat te hanteren. Ben het zelf hier helemaal mee eens, maar had niet gedacht dat het NOiV dit zou vinden.
- Wanneer er documentmanagement en archivering wordt ingericht (plateau 3) kun je kiezen uit een formaat dat leveranciers van gesloten softwaresuites aanbieden of voor ODF. De eerst optie klinkt me in de oren als iets dat nou juist niet de bedoeling is en en de tweede lijkt me ook onwenselijk gelet op de geldende aanbevelingen voor archivering waarin PDF/A een betere keuze lijkt. Zie http://wetten.overheid.nl/BWBR0013439 en http://ec.europa.eu/enterprise/tris/pisa/cfcontent.cfm?vFile=120090449NL.PDF)
Het meest verbaasd ben ik echter over de conclusie van het artikel dat niet alle organisaties in dezelfde mate kunnen profteren van het gebruik van open standaarden en dat het met name (de nog niet bestaande...) organisaties op plateau 4 zijn waarbij open standaarden de meest effciënte en toekomstvaste manier is om met verschillende partners samen te werken.
Pardon? Ik zou deze conclusie eerder verwachten in een folder van een bedrijf die open standaarden niet zo belangrijk vindt. Terecht worden open standaarden niet heilig verklaard maar zoals het er nu staat is het heel erg afgezwakt. In mijn ogen zou iedere gemeente (jawel, ook wanneer je in fase 1 zit) moeten weten wat nut en noodzaak van open standaarden zijn en bij het nemen van beslissingen daar ook rekening mee moeten houden. Meer gebruik van standaarden is noodzakelijk wil het ooit wat worden met die gewenste samenwerking binnen de Nederlandse overheid. Dus heilig verklaren nee, maar het zo afzwakken dat het lijkt alsof het voorlopig nog allemaal niet zo nodig is nee.
Nieuwe reactie inzenden